> For the complete documentation index, see [llms.txt](https://docs.totallink.nl/llms.txt). Markdown versions of documentation pages are available by appending `.md` to page URLs; this page is available as [Markdown](https://docs.totallink.nl/grex/functionaliteiten/vier-ogen-principe.md).

# 4-ogen principe

Wijzigingen in belangrijke velden van een project laat je eerst goedkeuren door een collega. Zo bied je een wijziging aan, zo beoordeel je hem, en dit stelt functioneel beheer in.

Werkt jouw organisatie met het vier-ogenprincipe? Dan moet een collega wijzigingen in bepaalde velden van een project eerst goedkeuren voordat ze definitief zijn. Je gebruikt het voor gevoelige of risicovolle wijzigingen in een grondexploitatie, bijvoorbeeld in een bedrag of een status.

Na goedkeuring is in het **logboek** van het project (menu-icoon → **Logboek**) te zien wie de wijziging heeft gedaan, wie hem heeft goedgekeurd, en wat de oude en de nieuwe waarde zijn.

Op deze pagina lees je:

1. Hoe je een wijziging herkent en ter beoordeling aanbiedt
2. Hoe je als accordeerder een wijziging beoordeelt
3. Welke keuzes je functioneel beheerder maakt, en wat dat voor jou betekent

Hoe je openstaande wijzigingen in de gaten houdt, lees je op [Rapportages & sturing](https://docs.totallink.nl/grex/functionaliteiten/vier-ogen-principe/rapportages-en-sturing.md).

{% hint style="info" %}
Het vier-ogenprincipe werkt in GREX hetzelfde als in Contractbeheer. Daarom komen een paar schermafbeeldingen hieronder uit Contractbeheer.
{% endhint %}

### Hoe herken ik een wijziging die beoordeeld moet worden?

Je wijzigt een veld zoals je gewend bent. Is het veld een **goedkeuringsveld** (ook wel beoordelingsplichtig veld), dan zie je twee dingen:

* Linksboven in het veld staat een **gekleurd lipje**. Zo zie je dat de wijziging nog moet worden goedgekeurd.
* In de **vier-ogen tabel** verschijnt een regel met de velden die je hebt gewijzigd.

<figure><img src="https://1936193955-files.gitbook.io/~/files/v0/b/gitbook-x-prod.appspot.com/o/spaces%2FZi6qAuRsWTuojrZQcLle%2Fuploads%2FqSVzBJ18JsigjgTYS8g8%2FGewijzigde%20velden.png?alt=media&amp;token=b342bf98-0de5-41a8-a812-b0868487549e" alt=""><figcaption><p>Voorbeeld uit Contractbeheer: gewijzigde goedkeuringsvelden met lipje en de vier-ogen tabel rechtsonder</p></figcaption></figure>

Wijzig je meerdere goedkeuringsvelden, dan bundelt TotalLink ze tot één **reeks**: één regel in de vier-ogen tabel, die de accordeerder in één keer beoordeelt. Wijzig je nog iets nadat je een reeks ter beoordeling hebt aangeboden? Dan maakt TotalLink automatisch een nieuwe reeks aan, op een nieuwe regel.

Per reeks zie je in de vier-ogen tabel:

* de knop om de reeks te laten beoordelen of te beoordelen;
* welke velden in de reeks zijn gewijzigd;
* wanneer de wijziging heeft plaatsgevonden;
* wanneer de wijziging ter beoordeling is aangeboden;
* door wie de wijziging is goedgekeurd.

### Hoe bied ik mijn wijziging ter beoordeling aan?

{% stepper %}
{% step %}

#### Klik op Laten beoordelen

Klik in de vier-ogen tabel bij jouw reeks op **Laten beoordelen**. Er opent een dialoog.
{% endstep %}

{% step %}

#### Kies Wacht op accordering

Kies bij **Mutatiebeoordeling** de waarde **Wacht op accordering**.
{% endstep %}

{% step %}

#### Kies wie een notificatie krijgt

Kies wie het verzoek krijgt om je wijziging te beoordelen:

<div data-full-width="true"><figure><img src="https://1936193955-files.gitbook.io/~/files/v0/b/gitbook-x-prod.appspot.com/o/spaces%2FZi6qAuRsWTuojrZQcLle%2Fuploads%2FnvFwfWOAwylTA6Lysqtg%2Fimage.png?alt=media&amp;token=f3a35cb6-e172-4a96-aeb7-f95c74215614" alt=""><figcaption></figcaption></figure></div>

| Wie te notificeren         | Wie krijgt de notificatie?                                                |
| -------------------------- | ------------------------------------------------------------------------- |
| **Alle accordeerders**     | Alle accordeerders                                                        |
| **De meest beschikbare**   | De accordeerder met de minste openstaande verzoeken                       |
| **Kies zelf**              | Eén of meer personen die je zelf kiest                                    |
| **Langst niet toegewezen** | De accordeerder die het langst niet heeft beoordeeld                      |
| **Niemand**                | Niemand                                                                   |
| **Willekeurig**            | Eén willekeurige accordeerder, die TotalLink kiest en in het scherm toont |
| {% endstep %}              |                                                                           |

{% step %}

#### Bevestig

Bevestig je keuze. De status van de reeks wordt **Wacht op accordering**.

Standaard krijgt iedereen die je hebt gekozen een **melding in TotalLink** en een **e-mail in Outlook**. De e-mail komt alleen aan als het e-mailadres in de medewerkersgegevens van die persoon is ingevuld. De e-mail gaat in de nacht na het aanbieden de deur uit; de accordeerder ziet hem dus de volgende werkdag.

Je bent klaar als de reeks in de vier-ogen tabel op **Wacht op accordering** staat.
{% endstep %}
{% endstepper %}

### Wat gebeurt er daarna?

* De gewijzigde velden houden hun **gekleurde lipje** tot de reeks is beoordeeld.
* Je krijgt een **notificatie** zodra de accordeerder een beslissing heeft genomen.
* Een goedkeuringsveld kun je niet meer wijzigen via de rapportagetool. Zo blijft het vier-ogenprincipe altijd bewaakt.

#### Wat als mijn wijziging niet wordt goedgekeurd?

De accordeerder kan op twee manieren nee zeggen:

| Uitkomst           | Wat het betekent                                                     | Wat jij doet                                                                           |
| ------------------ | -------------------------------------------------------------------- | -------------------------------------------------------------------------------------- |
| **Ter herziening** | De accordeerder vraagt je iets aan te passen, met een reden erbij    | Pas de velden aan. Ze blijven in dezelfde reeks. Bied de reeks daarna opnieuw aan.     |
| **Afgekeurd**      | Alle wijzigingen in de reeks zijn teruggedraaid naar de oude waarden | Niets: de regel is uit de vier-ogen tabel verdwenen en alles staat weer zoals het was. |

<details>

<summary>Ik wil mijn wijziging toch niet doorzetten</summary>

Verwijder de reeks zolang die nog de status **In mutatie** heeft. Alle wijzigingen in de reeks worden dan ongedaan gemaakt.

</details>

<details>

<summary>Ik krijg de melding "Geen accordeerders beschikbaar"</summary>

Er is niemand met de rol van accordeerder voor deze plek. Je reeks blijft openstaan ter beoordeling. Vraag je functioneel beheerder wie de accordeerders zijn (zie hieronder).

</details>

<details>

<summary>De accordeerder is afwezig</summary>

Je kunt de reeks opnieuw toewijzen aan een andere accordeerder. Klik daarvoor in de vier-ogen tabel op de betreffende reeks. Het opnieuw toewijzen wordt automatisch vastgelegd.

</details>

{% hint style="warning" %}
**Zie je geen gekleurd lipje, geen vier-ogen tabel of geen knop Laten beoordelen?** Dan is het vier-ogenprincipe op dit tabblad niet ingesteld, valt dit veld er niet onder, of heb je geen muteerrechten op de vier-ogen tabel. Dit kun je niet zelf instellen: vraag het je functioneel beheerder.

Voor je functioneel beheerder staat hiervoor een aparte instructie op de TotalLink-supportsite: [Vier-ogen principe](https://docs.totallink.nl/functioneel-beheer/how-to../vier-ogen-principe). Stuur die link gerust mee met je verzoek.
{% endhint %}

### Hoe weet ik dat er iets te beoordelen is?

Kiest een collega jou om een reeks wijzigingen te beoordelen? Dan krijg je standaard een **melding in TotalLink** en een **e-mail in Outlook**. De e-mail krijg je alleen als je e-mailadres is ingevuld in je medewerkersgegevens.

Klik op de melding, of op de link in de e-mail. TotalLink opent de plek waar de wijziging is gedaan. Ga naar het tabblad met de vier-ogen tabel.

<div data-full-width="true"><figure><img src="https://1936193955-files.gitbook.io/~/files/v0/b/gitbook-x-prod.appspot.com/o/spaces%2FZi6qAuRsWTuojrZQcLle%2Fuploads%2Fk7IgJm8rjumXlPhzhrym%2Fimage.png?alt=media&amp;token=5a9a52d5-0b96-466d-b5b6-373c377d905c" alt=""><figcaption></figcaption></figure></div>

{% hint style="info" %}
Je kunt nooit je eigen wijzigingen goedkeuren. TotalLink bewaakt dit.
{% endhint %}

### Hoe beoordeel ik een wijziging?

De vier-ogen tabel toont de reeksen die ter beoordeling zijn aangeboden.

<figure><img src="https://1936193955-files.gitbook.io/~/files/v0/b/gitbook-x-prod.appspot.com/o/spaces%2FZi6qAuRsWTuojrZQcLle%2Fuploads%2FzTprjVWjZuvvZLG5tPxN%2Fimage.png?alt=media&amp;token=2a51be23-ffdc-417b-acbd-d16d64650981" alt=""><figcaption><p>Voorbeeld uit Contractbeheer: Cor heeft de status, het adres en de cliënt gewijzigd</p></figcaption></figure>

Klik bij de reeks op **Beoordelen**. Je ziet welke velden zijn gewijzigd, met de oude en de nieuwe waarde. Kies daarna een uitkomst:

<div data-full-width="true"><figure><img src="https://1936193955-files.gitbook.io/~/files/v0/b/gitbook-x-prod.appspot.com/o/spaces%2FZi6qAuRsWTuojrZQcLle%2Fuploads%2Fv9InSZ0QRb4ltDIYnIB4%2Fimage.png?alt=media&amp;token=b70edcfe-8da0-4bea-bfa3-9dce12a76fd0" alt=""><figcaption></figcaption></figure></div>

| Uitkomst           | Kies dit als…                   | Wat er gebeurt                                                                                                                                               |
| ------------------ | ------------------------------- | ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ |
| **Geaccordeerd**   | de wijziging klopt              | De wijziging is definitief. De gekleurde lipjes verdwijnen. Alle muteerders krijgen een melding dat de wijziging is goedgekeurd.                             |
| **Ter herziening** | er iets aangepast moet worden   | Vul bij **Reden** in wat er anders moet. De muteerder past de velden aan in dezelfde reeks en biedt de reeks daarna opnieuw aan.                             |
| **Afkeuren**       | de wijziging niet door mag gaan | Geef een reden op. Alle wijzigingen in de reeks worden teruggedraaid en alles ziet er weer uit zoals vóór de wijziging. Alle muteerders krijgen een melding. |

> 🎬 **Schermopname:** Doorloop: notificatie openen → mutaties beoordelen-tabel bekijken → accorderen

### Welke statussen doorloopt een wijziging?

| Status                   | Betekenis                                                        |
| ------------------------ | ---------------------------------------------------------------- |
| **In mutatie**           | De wijziging is gedaan, maar nog niet ter beoordeling aangeboden |
| **Wacht op accordering** | De reeks wacht op een accordeerder                               |
| **Ter herziening**       | De accordeerder heeft om een aanpassing gevraagd                 |
| **Geaccordeerd**         | Goedgekeurd: de wijziging is definitief                          |
| **Afgekeurd**            | Afgekeurd: de wijzigingen zijn teruggedraaid                     |

```mermaid
graph LR
 mutation{"In mutatie"} --> wait{"Wacht op accordering"}
 wait --> approve{"Geaccordeerd"}
 wait --> reject{"Afgekeurd"}
 wait --> revise{"Ter herziening"}
 revise --> wait
```

### Wat als de aangewezen accordeerder niet beoordeelt?

Dan kan een andere collega de reeks beoordelen, mits die de rol van accordeerder heeft. Klik in de vier-ogen tabel op de reeks om hem opnieuw toe te wijzen. Het opnieuw toewijzen wordt automatisch vastgelegd.

{% hint style="warning" %}
**Zie je de knop Beoordelen niet, of krijg je geen meldingen?** Dan heb je de rol van accordeerder nog niet, of geen muteerrechten op de vier-ogen tabel. Dit kun je niet zelf instellen: vraag je functioneel beheerder om je toe te voegen aan een gebruikersgroep met de rol **Accordeerder**.

**Krijg je wel meldingen in TotalLink, maar geen e-mail?** Dan is je e-mailadres waarschijnlijk niet ingevuld in je medewerkersgegevens. Vraag je functioneel beheerder om dit aan te vullen.

Voor je functioneel beheerder staat hiervoor een aparte instructie op de TotalLink-supportsite: [Accordeer-rechten toekennen](https://docs.totallink.nl/functioneel-beheer/how-to../vier-ogen-principe#stap-1-accordeer-rechten-toekennen). Stuur die link gerust mee met je verzoek.
{% endhint %}

## Waar zie ik welke wijzigingen nog openstaan?

In de **rapportagetool**, op de tabbladen **Mutaties per reeks** en **Losse mutaties**. Welke kolommen er zijn en hoe je stuurt op wijzigingen die blijven liggen, lees je op [Rapportages & sturing](https://docs.totallink.nl/grex/functionaliteiten/vier-ogen-principe/rapportages-en-sturing.md).

### Welke keuzes maakt functioneel beheer voor het vier-ogenprincipe?

Of en waar het vier-ogenprincipe werkt, stelt je functioneel beheerder in, per tegel. Je kunt dit zelf niet aanpassen. Het is wel goed om te weten wat er mogelijk is: dan weet je ook wat je kunt vragen.

| Wat functioneel beheer instelt                                                 | Wat dit voor jou betekent                                                                                                                                               |
| ------------------------------------------------------------------------------ | ----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- |
| **Vier-ogen tabel** op een tabblad                                             | Pas dan werkt het principe op dat tabblad. In deze tabel zie je de reeksen, bied je ze aan en beoordeel je ze.                                                          |
| **Beoordeling verplicht** per veld                                             | Bepaalt welke velden een gekleurd lipje krijgen als je ze wijzigt. Dit geldt **per tegel**: een veld met dezelfde naam in een andere tegel kan zonder beoordeling zijn. |
| De rol **Accordeerder** op een gebruikersgroep                                 | Bepaalt wie wijzigingen mag goedkeuren, en wie je kunt kiezen als je een reeks laat beoordelen                                                                          |
| **Muteerrechten** op de vier-ogen tabel                                        | Nodig voor zowel de muteerder (Laten beoordelen) als de accordeerder (Beoordelen)                                                                                       |
| **E-mailadres** in de medewerkersgegevens                                      | Wie wordt gekozen om te beoordelen, krijgt standaard een melding in TotalLink én een e-mail in Outlook. Zonder e-mailadres komt alleen de melding in TotalLink aan.     |
| **Leesrechten** op de rapportages **Mutaties per reeks** en **Losse mutaties** | Bepaalt of je de overzichten van openstaande en afgehandelde wijzigingen in de rapportagetool ziet                                                                      |

Goedkeuringsvelden kunnen bedragen, numerieke velden, tekstvelden, opzoekvelden, keuzelijsten en kolommen in een tabel zijn. Meervoudige velden, jaarschijven en tabellen als geheel kunnen geen goedkeuringsveld zijn.

{% hint style="info" %}
**In de procestracker** kan het vier-ogenprincipe alleen op een hele kolom worden ingesteld, niet per stap. Moet één bepaalde stap worden gecontroleerd? Dan is een extra stap **Controle stap ...** in het proces de best practice. Lees meer op de pagina Procestracker.
{% endhint %}

<details>

<summary>Een veld moet voortaan wél (of juist niet meer) worden beoordeeld</summary>

Vraag het je functioneel beheerder. Geef daarbij aan:

* in welke **tegel** en op welk **tabblad** het veld staat;
* de **naam van het veld**;
* waarom een tweede controle hier wel of niet nodig is.

Het gaat om een keuze voor alle dossiers of projecten in die tegel. Bespreek de wens daarom eerst met je teamleider.

</details>

<details>

<summary>Ik moet wijzigingen van collega's kunnen goedkeuren</summary>

Vraag je functioneel beheerder om je toe te voegen aan een gebruikersgroep met de rol **Accordeerder** voor de tegel waarin je wilt beoordelen.

</details>

{% hint style="info" %}
**Ben je functioneel beheerder?** Hoe je dit inricht en waar je op let, lees je in de sectie Functioneel Beheer: [Vier-ogen principe](https://docs.totallink.nl/functioneel-beheer/how-to../vier-ogen-principe).
{% endhint %}

## Gerelateerde pagina's

* [Rapportages & sturing](https://docs.totallink.nl/grex/functionaliteiten/vier-ogen-principe/rapportages-en-sturing.md) — openstaande wijzigingen volgen en opvolgen
* [Procestracker](https://docs.totallink.nl/grex/functionaliteiten/procestracker.md) — een werkproces stap voor stap volgen, met eventueel een controlestap
* [Voor het eerst aan de slag met een TotalLink GREX project](https://docs.totallink.nl/grex/nieuw-in-totallink-grex/voor-het-eerst-aan-de-slag-met-een-totallink-grex-project.md)
* Contractbeheer: [4-Ogen principe](https://docs.totallink.nl/contractbeheer/functionaliteiten/4-ogen-principe) — hetzelfde principe bij overeenkomsten
* Functioneel Beheer: [Vier-ogen principe](https://docs.totallink.nl/functioneel-beheer/how-to../vier-ogen-principe)


---

# Agent Instructions
This documentation is published with GitBook. GitBook is the documentation platform designed so that both humans and AI agents can read, navigate, and reason over technical content effectively. Learn more at gitbook.com.

## Querying This Documentation
If you need additional information that is not directly available in this page, you can query the documentation by asking a question.

Perform an HTTP GET request on the following URL with the `ask` and `goal` query parameters:

```
GET https://docs.totallink.nl/grex/functionaliteiten/vier-ogen-principe.md?ask=<question>&goal=<user_goal>
```

`ask` is the immediate question: it should be specific, self-contained, and written in natural language.
`goal` is what the user is ultimately trying to achieve, the reason they need the answer. Sharing it helps GitBook give you a better, more relevant answer. A goal is most helpful when it describes the outcome the user wants rather than restating the question. For example, with `ask=how do I create an API token`, a goal like `automate deployments from our CI pipeline` lets GitBook tailor the answer to that use case.

The response will contain a direct answer to the question and relevant excerpts and sources from the documentation.

Use this mechanism when the answer is not explicitly present in the current page, you need clarification or additional context, or you want to retrieve related documentation sections.
