> For the complete documentation index, see [llms.txt](https://docs.totallink.nl/llms.txt). Markdown versions of documentation pages are available by appending `.md` to page URLs; this page is available as [Markdown](https://docs.totallink.nl/grex/how-to.../kostenverhaalberekening-maken.md).

# Kostenverhaalberekening maken

{% hint style="warning" %}
Deze functionaliteit is beschikbaar als Bèta. De handleiding richt zich op de praktische werking in TotalLink, niet op de wet- en regelgeving of rekenprincipes.
{% endhint %}

Met de kostenverhaal-functionaliteit bereken je welke kosten verhaald kunnen worden op ontwikkelende eigenaren, op basis van de ingevoerde parameters.

## Welke projecten heb ik nodig?

Je hebt twee projecten nodig, omdat niet alle kosten verhaalbaar zijn. Kosten die niet aan het gebied toerekenbaar zijn of die betrekking hebben op gemeente-eigendommen, horen niet in de kostenverhaalberekening thuis.

| Project                                                                    | Wat voer je hier in                                                                                                 | Wat hoort hier niet in                                                                           |
| -------------------------------------------------------------------------- | ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- | ------------------------------------------------------------------------------------------------ |
| **Grondexploitatieproject** (voorheen: ontwikkelingsproject gemeentegrond) | De volledige grondexploitatie en ontwikkeling van de gemeentelijke gronden                                          | –                                                                                                |
| **Kostenverhaalproject** (voorheen: exploitatieplan-project)               | Alleen de kosten die op eigenaren verhaald worden, inclusief het aan het gebied toerekenbare deel van investeringen | Het niet-toerekenbare deel van een investering; kosten die de gemeente voor eigen rekening neemt |

De berekende bijdrage uit het kostenverhaalproject voer je daarna in als bijdrage binnen het grondexploitatieproject.

{% hint style="info" %}
Het kostenverhaalproject is een rekenmodel over een kostenverhaalgebied, geen investeringsadministratie. Een werk dat maar deels aan het gebied toerekenbaar is, voer je hier dan ook alleen voor dat toerekenbare deel in. De rest volg je via het investeringskrediet in je financiële administratie.
{% endhint %}

## Hoe maak ik een kostenverhaalberekening?

{% stepper %}
{% step %}

### Centrale instellingen

* Ga naar tegel *Uitgangspunten en Totalen → Alle projecten*
* Open tabblad **Uitgangspunten percentages** → kolom **Kostenverhaal parameters**
* Vul de te gebruiken percentages in voor de exploitatieopzet
* Koppel de diverse **boekingsposten** (inbrengwaarde, saneringskosten, sloopkosten, grondwerkkosten) aan de juiste kostenpost uit het tabblad Financieel

{% hint style="info" %}
Deze instelling is eenmalig op centraal niveau nodig. Zonder correct ingestelde boekingsposten kan TotalLink geen correcte kostenverhaalberekeningen maken.
{% endhint %}
{% endstep %}

{% step %}

### Twee projecten aanmaken

Maak het **grondexploitatieproject** en het **kostenverhaalproject** aan zoals hierboven beschreven. Hang ze onder dezelfde projectgroep, zodat je later op gebiedsniveau kunt consolideren.

Je ziet beide projecten terug in de projectenlijst en in het tabblad Financieel van de projectgroep.
{% endstep %}

{% step %}

### Kostenverhaal activeren op projectniveau

1. Open het kostenverhaalproject → tabblad **Uitgangspunten**
2. Zet het schuifje **Kostenverhaal** aan
3. Er verschijnen nu de tabbladen: **Inbrengwaarde**, **Exploitatieopzet** en **Kostenverhaal**

Optioneel:

* **Zonder tijdvak** — zet dit aan als de exploitatieopzet zonder tijdvak wordt toegepast
* **Rentepercentages aanpassen** — vul per type een afwijkend percentage in om de centrale instelling voor dit project te overschrijven

{% hint style="info" %}
Het rentepercentage voor kostenverhaal kan afwijken van de rente die je in de grondexploitatie gebruikt. Controleer dit bij het inrichten, in plaats van de centrale instelling over te nemen.
{% endhint %}
{% endstep %}

{% step %}

### Inbrengwaarde invoeren

#### Eigenaren toevoegen

Open tabblad **Inbrengwaarde** → voeg per eigenaar toe:

* Oppervlakte
* Inbrengwaarde
* Sloopkosten / saneringskosten / grondwerkkosten (worden later verrekend met te verhalen kosten)
* Overige eigenaarsgerelateerde zaken

{% hint style="info" %}
Bij het invoeren van een percentage openbaar berekent TotalLink automatisch het aantal m² openbaar, en vice versa. Corrigeer de oppervlakte dus niet zelf naar beneden voor het openbare deel — die grond telt gewoon mee in de inbrengwaarde.
{% endhint %}

Bezit de gemeente zelf grond binnen het kostenverhaalgebied? Voer de gemeente dan ook op als eigenaar. Laat je die weg, dan wordt de verdeling over de overige eigenaren te hoog.

#### Kosten uitzetten in de tijd

1. Open tabblad **Inbrengwaarde** → sectie *Fasering inbrengwaarde*
2. Klik een regel open
3. Geef aan of de kosten worden verdeeld op basis van aantallen, bedragen of percentages
4. Verdeel over de jaren
   {% endstep %}

{% step %}

### Programma per eigenaar invoeren

1. Open tabblad **Programma**
2. Klap de juiste categorie open (bijv. woningen of bedrijfsterreinen)
3. Voeg per eigenaar toe wat er gerealiseerd wordt, inclusief de grondprijs per eenheid
4. Verdeel de aantallen (bij woningen) of m² (bij bedrijfsterreinen) over de jaarschijven
   {% endstep %}

{% step %}

### Gemeentelijke kosten invoeren

1. Open tabblad **Financieel**
2. Voer de door de gemeente te maken uitvoeringskosten in (de kosten die de gemeente wil en kan verhalen)
3. Voer eventuele andere opbrengsten in (bijv. subsidies)

{% hint style="info" %}
De opbrengsten uit het programma worden automatisch berekend en overgenomen in de exploitatieopzet.
{% endhint %}

Voer je een voorziening in die ook andere gebieden bedient? Voer dan alleen het aan dit gebied toegerekende deel in en noteer de onderbouwing in de omschrijving.
{% endstep %}

{% step %}

### Exploitatieopzet

Open tabblad **Exploitatieopzet** voor een overzicht van de opbrengsten en kosten. Dit tabblad combineert de gegevens uit Financieel, Programma en Inbrengwaarde.
{% endstep %}

{% step %}

### Kostenverhaal resultaten bekijken

1. Open tabblad **Kostenverhaal**
2. Zie de kostenverdeling vanuit het programma
3. Klik op het pijltje links van een eigenaar voor een gedetailleerd kostenoverzicht per eigenaar

#### Scenario's vergelijken

Maak een nieuw scenario, of meerdere scenario's, wijzig parameters en TotalLink past de berekeningen direct aan. Maak per project scenario's aan om diverse varianten van het kostenverhaal te vergelijken.
{% endstep %}

{% step %}

### Bijdrage overnemen in het grondexploitatieproject

Neem de berekende bijdrage uit het kostenverhaalproject over als bijdrage in het grondexploitatieproject.

{% hint style="warning" %}
Controleer na het overnemen dat dezelfde kostenpost niet in beide projecten als last blijft staan. Dit is de plek waar dubbeltelling ontstaat.
{% endhint %}
{% endstep %}
{% endstepper %}

## Verder lezen

* [Voorbeeldcasus De Munterij](/grex/how-to.../kostenverhaalberekening-maken/voorbeeldcasus-de-munterij.md) — een uitgewerkt voorbeeld om je invoer mee te vergelijken
* [Meerdere kostenverhaalgebieden instellen](/grex/how-to.../kostenverhaalberekening-maken/meerdere-kostenverhaalgebieden.md) — als je ontwikkeling uit meerdere gebieden bestaat

<details>

<summary>Kan ik het kostenverhaal ook in één project doen, zonder apart grondexploitatieproject?</summary>

Dat kan als de gemeente geen grond bezit in het gebied en er dus geen gemeentelijke grondexploitatie is. Zodra de gemeente zelf ontwikkelt, houd je beide projecten gescheiden — anders lopen verhaalbare en niet-verhaalbare kosten door elkaar.

</details>

<details>

<summary>Waar staat de kostenverhaalberekening in de rapportages?</summary>

De kostenverdeling per eigenaar vind je op tabblad Kostenverhaal. Voor een geconsolideerd beeld over meerdere projecten open je de projectgroep of de projectcategorie via het portfolio.

</details>

{% hint style="info" %}
Mis je iets in deze functionaliteit? Meld het via *Nieuw idee indienen*, dan nemen we het mee in de doorontwikkeling van de bèta.
{% endhint %}


---

# Agent Instructions
This documentation is published with GitBook. GitBook is the documentation platform designed so that both humans and AI agents can read, navigate, and reason over technical content effectively. Learn more at gitbook.com.

## Querying This Documentation
If you need additional information that is not directly available in this page, you can query the documentation by asking a question.

Perform an HTTP GET request on the following URL with the `ask` and `goal` query parameters:

```
GET https://docs.totallink.nl/grex/how-to.../kostenverhaalberekening-maken.md?ask=<question>&goal=<user_goal>
```

`ask` is the immediate question: it should be specific, self-contained, and written in natural language.
`goal` is what the user is ultimately trying to achieve, the reason they need the answer. Sharing it helps GitBook give you a better, more relevant answer. A goal is most helpful when it describes the outcome the user wants rather than restating the question. For example, with `ask=how do I create an API token`, a goal like `automate deployments from our CI pipeline` lets GitBook tailor the answer to that use case.

The response will contain a direct answer to the question and relevant excerpts and sources from the documentation.

Use this mechanism when the answer is not explicitly present in the current page, you need clarification or additional context, or you want to retrieve related documentation sections.