> For the complete documentation index, see [llms.txt](https://docs.totallink.nl/llms.txt). Markdown versions of documentation pages are available by appending `.md` to page URLs; this page is available as [Markdown](https://docs.totallink.nl/grex/how-to.../risicomanagement-uitvoerenx.md).

# Risicomanagement uitvoerenx

Met de risicomanagementmodule analyseer je de risico's in je project, beheer je ze en vertaal je ze naar een berekend weerstandsvermogen. De inrichting van risicomanagement kan per installatie sterk verschillen.

## Drie typen risico's

| Type                    | Beschrijving                                                                                        |
| ----------------------- | --------------------------------------------------------------------------------------------------- |
| **Projectrisico's**     | Risico's die direct invloed hebben op jouw project (bijv. vertragingen, budgetoverschrijdingen)     |
| **Ramingsonzekerheden** | Onzekerheid in de prognose per hoofdpost (bijv. bouwrijp maken)                                     |
| **Marktrisico's**       | Overstijgende risico's die voor vrijwel elk project gelden (bijv. rentestijging, opbrengstendaling) |

{% hint style="info" %}
ℹ️ Als marktrisico's voor jouw project niet relevant zijn, vink dan bij de uitgangspunten **Geen marktrisico** aan.
{% endhint %}

***

{% stepper %}
{% step %}

### Projectspecifieke risico's invoeren

1. Open het project → tabblad **Risico's**
2. Klik op **➕** om een nieuwe risicoregels toe te voegen
3. Vul in:
   * **Omschrijving** — duidelijke omschrijving van het risico
   * **Kans** — percentage kans van optreden
   * **Impact** — financiële consequentie bij optreden

{% hint style="info" %}
💡 Gebruik een negatief bedrag voor een positief risico (meevaller).
{% endhint %}

#### Ramingsonzekerheden

In de tabel *Ramingsonzekerheden* zie je per hoofdpost uit tabblad Financieel de ramingen inclusief het totale prospectiebedrag. Vul de **bandbreedte minimum** en **bandbreedte maximum** percentages in — de bijbehorende euro-bedragen worden automatisch berekend.

{% hint style="info" %}
💡 Als marktrisico's niet van toepassing zijn op dit project: schakel het schuifje *Marktrisico's uitsluiten* in bij het tabblad Uitgangspunten.
{% endhint %}
{% endstep %}

{% step %}

### Marktrisico parameters instellen

#### Centrale instellingen

1. Ga naar tegel *Uitgangspunten en Totalen → Alle projecten*
2. Open tabblad **Uitgangspunten risico's**
3. Vul voor zowel het basisscenario als het worst-case scenario de percentages in voor:

| Parameter                     | Beschrijving                                                     |
| ----------------------------- | ---------------------------------------------------------------- |
| **Risico rentestijging**      | Verwachte rentestijgingspercentages (negatief = rentedaling)     |
| **Risico opbrengstendaling**  | Percentage waarmee eindopbrengsten worden verlaagd (eenmalig)    |
| **Risico uitgiftevertraging** | Vertraging in jaren; verlengde exploitatieperiode beïnvloedt NCW |
| **Kostenstijging**            | Percentage jaarlijkse kostenstijging                             |
| **Opbrengstenstijging**       | Percentage jaarlijkse opbrengstenstijging                        |

#### Monte Carlo risicoanalyse

Activeer via het schuifje **Monte Carlo risicoanalyse** om 10.000 scenario's te simuleren.

| Optie                                         | Beschrijving                                                |
| --------------------------------------------- | ----------------------------------------------------------- |
| **Afdekkingspercentage**                      | Zekerheidspercentage waarmee risico's worden opgevangen     |
| **Projectspecifieke risico's in Monte Carlo** | Aan: via Monte Carlo; Uit: via standaard kans × impact      |
| **Marktrisico's in Monte Carlo**              | Aan: marktrisico's mee in simulatie; Uit: apart weergegeven |

{% hint style="info" %}
💡 Als marktrisico's via Monte Carlo worden berekend, is het gebruikelijk om in het basisscenario een best-case scenario in te vullen.
{% endhint %}

#### Overige instellingen

* **Projectrisico's afdekken** — risico's worden zoveel mogelijk afgedekt met de eventuele winst van het project (geldt per project; overschotten worden niet gedeeld tussen projecten)
* **Eindjaar niet opschuiven bij uitgiftevertraging** — einddatum blijft ongewijzigd, opbrengsten worden doorgeschoven tot aan dat eindjaar

#### Marktgevoelige boekingsposten

* Geef aan welke opbrengstenposten (bijv. grondverkopen) marktgevoelig zijn voor uitgiftevertraging en opbrengstendaling. Als niets wordt ingevuld, worden alle posten meegenomen.
* Kies welke boekingsposten worden uitgesloten van kosten- en opbrengstenstijging.
  {% endstep %}

{% step %}

### Monte Carlo analyse uitvoeren

**Op portfolioniveau:**

* Klik het rapport **Weerstandsvermogen** aan. De Monte Carlo analyse wordt uitgevoerd voor alle projecten in het portfolio.

**Op projectniveau:**

* Open het project → Rapporten → klik op **Risico analyse projectspecifieke risico's**
* Start de Monte Carlo analyse (10.000 trekkingen per risico)

{% hint style="warning" %}
⚠️ Het uitdraaien van de Monte Carlo analyse kan afhankelijk van het aantal projecten enkele minuten duren.
{% endhint %}
{% endstep %}

{% step %}

### Rapportages genereren

* Ga naar *Uitgangspunten en Totalen*
* Klik bij Rapporten op **Risico's per project**
* Het rapport toont de afzonderlijke en totale risico's voor basis- en worst-case scenario's, inclusief het berekende weerstandsvermogen
  {% endstep %}
  {% endstepper %}

***

## Geavanceerde module — impactbandbreedte en kansverdelingen

*(Alleen beschikbaar als de geavanceerde risicomanagementmodule is afgenomen.)*

### Impactbandbreedte per projectrisico

Vul voor elk projectspecifiek risico de **minimum** en **maximum** impactwaarden in. Let op: het minimum impactbedrag vertegenwoordigt het financiële gevolg bij optreden en is zelden 0.

### Kansverdelingen

| Verdeling           | Beschrijving                                               |
| ------------------- | ---------------------------------------------------------- |
| **Gelijk**          | Elke waarde heeft evenveel kans                            |
| **Normaal**         | De middelste waarde is het meest waarschijnlijk            |
| **Normaal (smal)**  | Sterkere concentratie rond het gemiddelde                  |
| **Gelijk aflopend** | Verminderde kans op extremen                               |
| **Oplopend**        | Lagere kans op lage extremen, hogere kans op hoge extremen |
| **Aflopend**        | Hogere kans op lage extremen, lagere kans op hoge extremen |

### Jaarlijkse aanpassingen marktrisico parameters

Via *Uitgangspunten en Totalen → Uitgangspunten risico's* kun je per jaar de basis- en worst-case marktrisicopercentages aanpassen om de berekeningen actueel te houden.

***

## Veelgestelde vragen

<details>

<summary>Wat is het afdekkingspercentage?</summary>

Het percentage van de meest extreme scenario's dat buiten beschouwing wordt gelaten, om het benodigde weerstandsvermogen te bepalen.

</details>

<details>

<summary>Hoe worden aftrekposten berekend?</summary>

* *Aftrekpost Onvoorzien*: beschikbaar onvoorzien budget (max. de totale omvang risico's) × gewogen kans percentage
* *Aftrek winst in project(groep)*: projectwinst (na aftrek van onvoorzien) × gewogen kans percentage

</details>

<details>

<summary>Waarom is het gewogen kans percentage belangrijk?</summary>

Het geeft een realistisch gemiddelde kans op optreden van alle risico's, waarbij risico's met een hogere impact zwaarder meewegen in de berekening.

</details>

<details>

<summary>Op welke wijze neemt Totallink de uitgangspunten Monte Carlo over? Bijvoorbeeld wat gebeurt er precies als een schuifje aan of uit staat? En bijvoorbeeld wat betekent het als opbrengstenstijging in blad Monte Carlo op 1% staat, is dat ten opzichte van basis scenario?</summary>

Voor deze vragen kunt u terecht bij PAS BV.

</details>

<details>

<summary>Ik zie de verschillende kansverdelingen niet?</summary>

Je kunt verschillende soorten kansverdelingen selecteren in TotalLink als je de advanced risicomodule hebt.&#x20;

Meer informatie hierover is te vinden via: <contact@totallink.nl> voor een vrijblijvende demo.&#x20;

</details>


---

# Agent Instructions
This documentation is published with GitBook. GitBook is the documentation platform designed so that both humans and AI agents can read, navigate, and reason over technical content effectively. Learn more at gitbook.com.

## Querying This Documentation
If you need additional information that is not directly available in this page, you can query the documentation dynamically by asking a question.

Perform an HTTP GET request on the current page URL with the `ask` query parameter:

```
GET https://docs.totallink.nl/grex/how-to.../risicomanagement-uitvoerenx.md?ask=<question>
```

The question should be specific, self-contained, and written in natural language.
The response will contain a direct answer to the question and relevant excerpts and sources from the documentation.

Use this mechanism when the answer is not explicitly present in the current page, you need clarification or additional context, or you want to retrieve related documentation sections.